Abstynencję, czyli całkowitą rezygnację z picia alkoholu, często postrzega się jako najważniejszy element wychodzenia z uzależnienia. Wiele osób uważa, że jeśli zaprzestaną pić napoje wysokoprocentowe, problem zostanie rozwiązany. W rzeczywistości to dopiero początek długiej drogi do zdrowienia. Alkoholizm to przewlekła choroba, która wpływa na ciało, ale również na psychikę, emocje oraz relacje społeczne. Osoba uzależniona poddająca się abstynencji wciąż może zmagać się z destrukcyjnymi schematami myślowymi. Bez odpowiedniego wsparcia terapeutycznego i pracy nad sobą istnieje ryzyko powrotu do nałogu lub rozwinięcia innych kompulsywnych zachowań. W tym wpisie przyjrzymy się bliżej, dlaczego abstynencja to za mało, a także jakie kroki są niezbędne, aby skutecznie wyjść z alkoholizmu.
Abstynencja to świadoma i dobrowolna rezygnacja ze spożywania alkoholu lub innych substancji psychoaktywnych. Może wynikać z podjętej na skutek negatywnych doświadczeń decyzji lub być elementem kompleksowego procesu terapeutycznego. W wielu przypadkach abstynencja alkoholowa stanowi konieczny krok w leczeniu uzależnienia, ale nie gwarantuje pełnego zdrowienia. Choć zaprzestanie picia pozwala uniknąć fizycznych konsekwencji nałogu, samo w sobie nie rozwiązuje problemów emocjonalnych czy psychicznych, które leżą u podstaw uzależnienia. Wiele osób po pewnym czasie zaczyna odczuwać frustrację, wewnętrzną pustkę lub brak sensu, jeśli nie podejmą dalszej pracy nad sobą. Brak alkoholu nie oznacza automatycznie powrotu do zdrowia – potrzebne są zmiany w myśleniu, nawykach oraz sposobie radzenia sobie z trudnościami. Dlatego specjaliści podkreślają, że abstynencja to dopiero pierwszy etap w procesie zdrowienia. Powinien on być uzupełniony terapią, wsparciem psychologicznym, a także budowaniem nowego stylu życia.
Skoro wyjaśniliśmy sobie, czym jest abstynencja, warto również wiedzieć o pojęciu „abstynenta”. Kto to, kogo się tak nazywa? Takim określeniem opisuje się człowieka, który świadomie rezygnuje ze spożywania alkoholu, niezależnie od powodów swojej decyzji. W zależności od przyczyn i charakteru tej decyzji można ich podzielić na kilka głównym grup, m.in.:
- Abstynent z wyboru – to osoba, która nigdy nie miała do czynienia z nałogiem, ale z różnych względów postanowiła nie spożywać napojów wysokoprocentowych. Prawdopodobnie kieruje się względami zdrowotnymi, światopoglądowymi, religijnymi lub po prostu preferuje życie bez substancji psychoaktywnych;
- Abstynent leczniczy – określamy tak jednostkę zmagającą się w przeszłości z uzależnieniem i obecnie niepijącej w ramach procesu zdrowienia. Taka osoba często uczestniczy w terapii uzależnień, grupach wsparcia, takich jak Anonimowi Alkoholicy (AA), a także świadomie unika alkoholu, ponieważ jego spożycie mogłoby doprowadzić do nawrotu nałogu;
- Abstynent okazjonalny – to ktoś, kto nie spożywa napojów wysokoprocentowych w określonych okolicznościach, np. podczas pracy, ciąży, treningów sportowych czy innych ważnych okresów w życiu. Nie oznacza to jednak, że całkowicie rezygnuje z picia;
- Abstynent przymusowy – nazwiemy tak osobę niepijącą alkoholu niekoniecznie z własnej woli, ale ze względu na okoliczności (stan zdrowia, przyjmowanie leków, restrykcje prawne np. w przypadku kierowców) lub inne czynniki niezależne od jej osobistego wyboru.
Każda z tych grup ma inne podejście, jednak łączy je jedno – unikanie alkoholu w określonych warunkach lub na stałe. Dla niektórych abstynencja jest naturalnym elementem stylu życia, dla innych koniecznym krokiem w walce z uzależnieniem.
Abstynencja a trzeźwość – dwa różne pojęcia, chociaż bywają używane zamiennie. Pierwszy z nich to jedynie powstrzymywanie się od spożywania alkoholu, natomiast drugi oznacza znacznie szerszy, głębszy proces, bo obejmuje on zmiany w sposobie myślenia, radzenia sobie z emocjami oraz budowanie zdrowych relacji. Osoba żyjąca w abstynencji może nie pić napojów wysokoprocentowych, ale jednocześnie nie przepracować mechanizmów uzależnienia. Często pozostaje wtedy w tzw. „suchym alkoholizmie” – choć fizycznie nie pije, nadal funkcjonuje według starych schematów, odczuwa napięcie, frustrację i nie radzi sobie z emocjami. Trzeźwienie to aktywny proces zdrowienia, który wymaga zaangażowania oraz zmian w sposobie bycia. Polega na nauce nowych metod radzenia sobie ze stresem, budowaniu samoświadomości i odbudowie relacji z otoczeniem. Właśnie dlatego abstynencja jest ważnym, ale nadal niewystarczającym krokiem – dopiero trzeźwienie prowadzi do realnej poprawy jakości życia.
Alkoholizm to wyniszczająca choroba i niestety w większości przypadków samodzielna walka z nałogiem okazuje się bezskuteczna. Jak w takim razie pomóc alkoholikom? Najlepszym wyjściem okaże się skorzystanie z usług ośrodka leczenia uzależnień, który specjalizuje się w pracy z tego typu pacjentami. Początek odwyku skupia się na detoksykacji organizmu, podczas której osoba uzależniona doświadcza objawów odstawienia, takich jak drżenie mięśni, wymioty, nadmierna potliwość, bezsenność czy lęk. Ze względu na ryzyko poważnych powikłań, często konieczna jest interwencja lekarza, dlatego detoks powinien odbywać się pod profesjonalną opieką, a nie w warunkach domowych. Po tym następuje najważniejszy etap leczenia – terapia indywidualna oraz grupowa. To czas na analizę przyczyn uzależnienia, naukę asertywności czy budowania nowego sposobu myślenia. Ośrodki terapii, np. Kryształowy Płomyk niedaleko Krakowa, oferują profesjonalną pomoc alkoholikom. Certyfikowani terapeuci, psycholodzy lub pedagodzy zadbają o zdrowie pacjentów. Pobyt w takim miejscu zapewnia spokój i odcięcie się od destrukcyjnych bodźców, co zwiększa szanse na skuteczne wyjście z nałogu.
Abstynencja, choć stanowi ważny krok w walce z uzależnieniem, sama w sobie nie prowadzi do pełnego zdrowienia. Powstrzymywanie się od alkoholu nie rozwiązuje problemów emocjonalnych i psychicznych, które często leżą u podstaw nałogu. Dlatego tak ważne jest, aby oprócz rezygnacji z picia, podjąć świadomy proces trzeźwienia, który obejmuje terapię, rozwój samoświadomości oraz zmianę stylu życia. W procesie zdrowienia stawia się nacisk na profesjonalne ośrodki leczenia uzależnień, gdzie udzielana jest odpowiednia pomoc alkoholikom. W Kryształowym Płomyku niedaleko Krakowa uczymy, jak radzić sobie z emocjami czy pokusami w codziennym życiu dzięki sesjom z terapeutami. Alkoholizm to choroba, z którą trudno walczyć w pojedynkę. Zadbaj o swoje zdrowie, wybierz kompleksowe wsparcie.
