Jak radzić sobie z presją społeczną i odmawiać używek?

„Spróbuj, raz nie zaszkodzi”, „co jesteś taki sztywny?” – presja otoczenia bywa jedną z głównych przyczyn sięgania po używki, zwłaszcza wśród młodych. Wyjaśniamy, jak radzić sobie z presją społeczną dotyczącą substancji psychoaktywnych i jak nauczyć się odmawiać bez utraty twarzy.

Skąd bierze się presja?

Presja rówieśnicza wynika z naturalnej potrzeby przynależności i akceptacji. Trudno odmówić, gdy w grę wchodzi strach przed odrzuceniem czy wyśmianiem. Świadomość tego mechanizmu to pierwszy krok, by mu nie ulegać.

Jak odmawiać używek?

Skuteczna odmowa jest krótka, stanowcza i bez tłumaczenia się. Wystarczy proste „nie, dziękuję”. Pomaga wcześniejsze przygotowanie odpowiedzi, zmiana tematu lub odejście z sytuacji. Nie trzeba się usprawiedliwiać – „nie” jest pełnym zdaniem.

Jak się wzmocnić?

Łatwiej odmawiać, gdy ma się poczucie własnej wartości i wsparcie. Pomaga otaczanie się ludźmi, którzy szanują nasze decyzje, oraz świadomość własnych granic i powodów. Prawdziwi znajomi nie wymagają, byś robił coś wbrew sobie.

Umiejętność powiedzenia „nie” to nie słabość, lecz jedna z najsilniejszych form pewności siebie.

Zespół redakcji Kryształowy Płomyk

Gdy presja dotyczy bliskiej osoby

Jeśli martwisz się o kogoś, kto ulega presji otoczenia, pomocna bywa rozmowa i wsparcie. O tym, dlaczego młodzi sięgają po używki, piszemy w artykule o tym, dlaczego młodzież sięga po narkotyki, a o budowaniu motywacji do zmiany – w tekście o tym, jak zmotywować się do walki z uzależnieniem.

Kiedy i gdzie szukać pomocy

Jeśli odstawienie wymyka się spod kontroli albo czujesz, że nie radzisz sobie samodzielnie, skorzystaj z profesjonalnego wsparcia. W Polsce pomoc jest dostępna bezpłatnie i anonimowo:

• 800 199 990 – Ogólnopolski Telefon Zaufania „Uzależnienia” (alkohol, narkotyki, leki), czynny codziennie 16:00–21:00, bezpłatny.
• 801 889 880 – telefon zaufania dla osób z uzależnieniami behawioralnymi (hazard, internet, gry), codziennie 17:00–22:00.
• 116 123 – całodobowy, bezpłatny telefon wsparcia dla osób dorosłych w kryzysie emocjonalnym.
• 112 – numer alarmowy, gdy życie lub zdrowie jest bezpośrednio zagrożone.

Bezpłatne leczenie uzależnień prowadzą także poradnie i ośrodki w ramach NFZ – do większości z nich można zgłosić się bez skierowania.

Artykuł ma charakter informacyjny i nie zastępuje porady lekarza ani terapeuty. W razie poważnych objawów skontaktuj się z lekarzem lub specjalistą terapii uzależnień. Aktualizacja: 2026 r.