Oczy mogą zdradzić więcej, niż nam się wydaje. Ich wygląd i reakcje często wskazują na stan zdrowia, poziom zmęczenia czy nastrój. Jednak w niektórych przypadkach stanowią również sygnał, że w organizmie znajduje się substancja psychoaktywna. Jednym z najbardziej widocznych objawów bycia pod wpływem okazują się źrenice. Po narkotykach następuje ich rozszerzenie (mydriasis) lub zwężenie (miosis). Wielu ludzi nie zdaje sobie sprawy z tego, że różne środki uzależniające działają na organizm w odmienny sposób, a ich wpływ na oczy wynika bezpośrednio z mechanizmów reakcji po wzięciu narkotyków. W tym artykule wyjaśnimy, jak poszczególne substancje wpływają na źrenice oraz odpowiemy na pytanie, czy ich wygląd może pomóc w rozpoznaniu uzależnienia.
- Rozszerzone źrenice – dlaczego oczy zmieniają się pod wpływem narkotyków?
- Oczy po narkotykach – jak poszczególne substancjewpływają na źrenice?
- Źrenice po narkotykach – jak długo zmiany się utrzymują?
- Czy wygląd źrenic zawsze wskazuje na zażycie narkotyków?
- Uzależnienie od narkotyków – gdzie szukać pomocy?
Rozszerzone źrenice – dlaczego oczy zmieniają się pod wpływem narkotyków?
Źrenice reagują na światło, zmieniając swoją średnicę dzięki autonomicznemu układowi nerwowemu. To proces niezależny od naszej woli – gdy jest jasno, zwężają się, a w ciemności rozszerzają, aby wpuszczać więcej światła. Substancje psychoaktywne zaburzają ten naturalny mechanizm, wpływając na neuroprzekaźniki, które kontrolują funkcjonowanie układu nerwowego. Mogą pobudzać mechanizmy współczulne (odpowiedzialne za reakcję „walcz lub uciekaj”) lub hamować te przywspółczulne (odpowiadające za stan relaksacji i odpoczynku). W efekcie następuje reakcja źrenic po narkotykach – ich nienaturalne rozszerzenie lub zwężenie.
Oczy po narkotykach – jak poszczególne substancjewpływają na źrenice?
- Narkotyki powodujące rozszerzenie źrenic (mydriasis):
- amfetamina i metamfetamina – te silnie pobudzające substancje zwiększają poziom dopaminy oraz noradrenaliny w mózgu, co prowadzi do wzrostu ciśnienia krwi, przyspieszonego bicia serca czy rozszerzonych źrenic. Osoba po zażyciu ma intensywnie błyszczące oczy po tych narkotykach, a dodatkowo nadmiernie pobudzone zachowanie;
- kokaina – podobnie jak środki wymienione wyżej, działa na układ nerwowy, blokując wychwyt zwrotny dopaminy. Powoduje to gwałtowną euforię, jak również rozszerzone źrenice. Oprócz tego oczy po narkotykach tego typu są przekrwione, nadmiernie wrażliwe na światło;
- MDMA – ecstasy, znane także jako „narkotyk miłości”, działają na serotoninę, czyli nadprzekaźnik odpowiedzialny za poczucie szczęścia. Efektem okazują się tzw. duże oczy, typowe po tych narkotykach. Charakterystycznym objawem zażycia MDMA jest również szybkie mruganie i nadmierna wrażliwość na światło;
- LSD oraz inne substancje halucynogenne (psylocybina, DMT) – te substancje intensywnie wpływają na percepcję rzeczywistości, wywołując halucynacje, a także zmiany w odbiorze bodźców. Osoby pod ich wpływem mają silnie rozszerzone źrenice, które często reagują wolniej na światło.
- Narkotyki powodujące zwężenie źrenic (miosis):
- heroina i opioidy (morfina, fentanyl, oksykodon) – działają na receptory w mózgu, tłumiąc odczuwanie bólu, a także powodując uczucie głębokiego relaksu. Efektem są – tzw. „szpilkowate źrenice”, które niemal nie reagują na światło. Przedawkowanie tych narkotyków może doprowadzić do całkowitego braku reakcji na bodźce świetlne;
- benzodiazepiny, barbiturany – nie zawsze powodują zwężenie źrenic, jednak w większych dawkach mogą prowadzić do takiego efektu. Substancje te działają uspokajająco, nasennie oraz przeciwlękowo. W połączeniu z alkoholem dochodzi często do niebezpiecznego spadku funkcji oddechowych i świadomości.
Źrenice po narkotykach – jak długo zmiany się utrzymują?
Czas działania narkotyków na źrenice zależy od rodzaju substancji, dawki oraz indywidualnej tolerancji organizmu. Niektóre z nich, takie jak kokaina czy amfetamina, oddziałują stosunkowo krótko, jednak ich efekty mogą się wydłużać przy większych dawkach lub częstym stosowaniu. Z kolei LSD czy MDMA wpływają na oczy nawet przez kilkanaście godzin. Warto wiedzieć, że u osób regularnie przyjmujących narkotyki, reakcje źrenic mogą ulec zmianie na dłużej, nawet po odstawieniu substancji.
- Kokaina: 30 minut – kilka godzin.
- Amfetamina: 4-12 godzin.
- MDMA: 6-24 godziny.
- LSD: 6-12 godzin.
- Heroina i opioidy: 3-6 godzin (w przypadku fentanylu efekt może być dłuższy).
Czy wygląd źrenic zawsze wskazuje na zażycie narkotyków?
Nie każda zmiana w wielkości źrenic oznacza zażycie substancji psychoaktywnej. Istnieje wiele innych przyczyn, które mogą powodować podobne objawy:
- Silne emocje i stres – źrenice mogą rozszerzać się w reakcji na ekscytację, strach lub nagły wzrost adrenaliny;
- Niektóre leki – np. atropina, antydepresanty, leki rozszerzające oskrzela;
- Choroby neurologiczne – np. urazy mózgu, stwardnienie rozsiane, guzy mózgu;
- Zmęczenie oraz brak snu – może powodować zmiany w reaktywności źrenic.
Uzależnienie od narkotyków – gdzie szukać pomocy?
Jeśli zauważasz u siebie lub bliskiej osoby objawy uzależnienia od narkotyków, nie warto zwlekać z szukaniem pomocy. Profesjonalne leczenie w specjalistycznych ośrodkach uzależnień to najlepszy sposób na wyjście z nałogu. Jednym z miejsc, gdzie można uzyskać kompleksowe wsparcie, jest ośrodek Kryształowy Płomyk. Placówka ta oferuje terapię w trybie zamkniętym, podczas której pacjenci otrzymują profesjonalne wsparcie medyczne, psychologiczne oraz terapeutyczne. Dzięki indywidualnie dobranym metodom leczenia możliwe jest przerwanie cyklu uzależnienia i powrót do zdrowego życia. Jeśli potrzebujesz pomocy, skontaktuj się z ośrodkiem! Dowiesz się, jakie kroki możesz podjąć, aby odzyskać kontrolę nad swoim życiem.
