Buty na lato – jakie sandały i obuwie wybrać na upały, żeby stopy nie bolały

13

Buty na lato powinny przede wszystkim pozostawiać stopie odpowiednią przestrzeń, stabilnie utrzymywać ją podczas chodzenia i ograniczać kumulowanie wilgoci. Sam fakt, że obuwie jest odkryte, nie oznacza jeszcze, że dobrze sprawdzi się podczas całodziennego chodzenia w upale. Jak informuje redakcja Krysztalowy, cienkie klapki i płaskie sandały nadają się raczej do krótkiego użytkowania, natomiast przy dłuższych spacerach znaczenie mają stabilne paski, odpowiednia szerokość, amortyzacja i podeszwa dopasowana do stopy.

Podczas wysokiej temperatury problemem jest nie tylko przegrzewanie stóp. Pot zwiększa wilgotność wewnątrz obuwia, a źle dopasowane paski mogą powodować tarcie, pęcherze i podrażnienia. American Academy of Dermatology zaleca przy intensywnie pocących się stopach wybieranie obuwia umożliwiającego cyrkulację powietrza oraz regularne pozostawianie butów do całkowitego wyschnięcia. NHS wskazuje natomiast, że zbyt ciasne obuwie może powodować ból i problemy w obrębie palców oraz przedniej części stopy.

Klapki nie są uniwersalnym obuwiem na całe lato

Najprostsze japonki i cienkie klapki mają jedną oczywistą zaletę: praktycznie nie ograniczają wentylacji stopy. Problem zaczyna się wtedy, gdy stają się podstawowym obuwiem do chodzenia po mieście, zwiedzania lub wielogodzinnych spacerów.

Materiały NHS dotyczące letniego obuwia wskazują, że płaskie sandały i klapki mogą sprawdzić się podczas krótkich przejść, na przykład po plaży, w ogrodzie czy w domu. Nie są jednak rekomendowane jako podstawowe obuwie na długie spacery, ponieważ zapewniają niewielkie podparcie stopy.

„Flat sandals and flip flops are fine for short trips” — wskazuje Herefordshire and Worcestershire Health and Care NHS Trust w materiale dotyczącym właściwego doboru obuwia.

Przy luźnych klapkach stopa nie jest stabilnie utrzymywana. Guy’s and St Thomas’ NHS Foundation Trust zwraca uwagę, że obuwie wsuwane bez odpowiedniego zapięcia może wymuszać napinanie palców w celu utrzymania buta na stopie. Z tego powodu do codziennego chodzenia lepszym rozwiązaniem są modele zapinane paskiem, sznurowane lub wyposażone w regulowane zapięcie.

Na plażę i krótki spacer klapki mogą być wystarczające. Kilka godzin chodzenia po asfalcie czy kostce brukowej stawia przed obuwiem zupełnie inne wymagania.

Dobre sandały powinny trzymać stopę również z tyłu

Jednym z najważniejszych parametrów sandałów przeznaczonych do częstego chodzenia jest konstrukcja pasków.

NHS jako korzystniejszy wariant wskazuje sandały, w których paski utrzymują stopę zarówno od góry, jak i z tyłu. Dzięki temu stopa pozostaje bardziej stabilna podczas ruchu niż w luźnych klapkach bez tylnego mocowania.

Przy zakupie warto sprawdzić:

• czy pięta nie wysuwa się poza podeszwę podczas kroku;
• czy paski nie uciskają kostki i grzbietu stopy;
• czy stopa nie przesuwa się do przodu przy zejściu ze schodów lub pochyłości;
• czy zapięcie można regulować po obu stronach stopy;
• czy palce pozostają w całości na podeszwie i nie wystają poza jej krawędź.

Dopasowanie powinno być dobre od początku. Guy’s and St Thomas’ NHS Foundation Trust radzi, by nie zakładać, że źle dopasowane nowe buty po kilku dniach „się rozejdą”. Poszczególne marki mogą różnić się rozmiarem i konstrukcją, dlatego samo oznaczenie numeru nie wystarcza.

Zostaw około centymetra przed najdłuższym palcem

Szczególnie podczas upałów błędem jest kupowanie obuwia dopasowanego „na styk”.

Guy’s and St Thomas’ NHS Foundation Trust wskazuje, że pomiędzy najdłuższym palcem a końcem buta powinno pozostawać około 1 cm przestrzeni. Stopa zmienia swoje położenie podczas chodu, a dodatkowo jej objętość może zmieniać się w ciągu dnia.

„About 1cm space between the end of your longest toe and the end of your shoe is ideal” — zaleca Guy’s and St Thomas’ NHS Foundation Trust.

Znaczenie ma również szerokość. Wąski lub mocno zwężający się przód ściska palce. NHS wskazuje, że może to sprzyjać powstawaniu odcisków, problemów z paznokciami oraz uciskowi struktur nerwowych. Przednia część buta powinna więc odpowiadać naturalnemu kształtowi stopy, a nie zmuszać palców do nachodzenia na siebie.

Praktycznym rozwiązaniem jest mierzenie nowych butów później w ciągu dnia. Placówka NHS zaleca zakupy po południu, ponieważ stopy mogą w ciągu dnia zwiększać swoją objętość. Model wygodny rano może pod koniec dnia okazać się zbyt ciasny.

Sama cienka podeszwa nie oznacza większego komfortu

Latem producenci często ograniczają grubość sandałów do minimum. Lekkość jest zaletą, ale wyjątkowo cienka, całkowicie płaska podeszwa nie zawsze będzie najlepszym rozwiązaniem podczas dłuższego chodzenia.

Materiały NHS dotyczące doboru obuwia wskazują na znaczenie amortyzacji na twardych nawierzchniach. Grubsza podeszwa oraz miękka warstwa amortyzująca mogą zmniejszać obciążenia podczas chodzenia po asfalcie lub chodniku.

W przypadku sandałów przeznaczonych do częstego użytkowania Herefordshire and Worcestershire Health and Care NHS Trust wskazuje również modele z profilowaną podeszwą obejmującą łuk stopy jako zapewniające większe podparcie niż konstrukcje całkowicie cienkie i płaskie.

Nie oznacza to jednak, że podeszwa powinna być bardzo twarda. NHS zaleca przy wielu typowych dolegliwościach bólowych stóp wygodne, szerokie buty z miękką podeszwą i niskim obcasem.

Do miejskiego spaceru podczas wakacji lepiej więc wybierać sandał z wyraźną, stabilną podeszwą niż model przypominający cienką warstwę gumy.

Materiał powinien umożliwiać odprowadzanie wilgoci

W zamkniętych butach na upały szczególnie istotna staje się wentylacja.

Guy’s and St Thomas’ NHS Foundation Trust rekomenduje skórę lub oddychające materiały syntetyczne. Nieprzepuszczające powietrza tworzywa ograniczają odparowywanie potu, przez co stopa pozostaje gorąca i wilgotna.

American Academy of Dermatology podobne zalecenie kieruje do osób z nadmierną potliwością stóp:

„Choose shoes, including sandals, made of a natural material like leather” — zaleca American Academy of Dermatology pacjentom z nadmierną potliwością.

Nie należy jednak sprowadzać wyboru wyłącznie do podziału „skóra dobra, tworzywo złe”. Współczesne materiały techniczne mogą skutecznie odprowadzać wilgoć, jeśli zostały właśnie w tym celu zaprojektowane. Istotna jest rzeczywista przepuszczalność cholewki i możliwość wysychania buta.

Sneakersy latem mogą być lepsze od sandałów

Przy temperaturach przekraczających 30°C intuicyjnym wyborem są sandały, ale przy intensywnym chodzeniu zamknięte obuwie sportowe może zapewnić lepszą stabilność i amortyzację.

Dotyczy to zwłaszcza całodziennego zwiedzania, chodzenia po twardej nawierzchni, dłuższych tras pieszych czy aktywnego wyjazdu. Dobrze dopasowany sneaker z przewiewną cholewką, miękką podeszwą i stabilnym sznurowaniem utrzymuje stopę znacznie pewniej niż luźna klapka.

Guy’s and St Thomas’ NHS Foundation Trust wskazuje właśnie obuwie sportowe jako przykład konstrukcji zapewniającej amortyzację dzięki grubszej podeszwie i miękkiemu wyściełaniu.

Warunkiem jest jednak odpowiednia wentylacja. Zamknięty but wykonany z nieprzepuszczającego powietrza tworzywa może podczas upału szybko gromadzić wilgoć.

Te cechy warto sprawdzić przed zakupem

W przypadku sandałów na lato przeznaczonych do regularnego chodzenia praktyczne kryteria są dość konkretne:

1. Stabilne mocowanie stopy – najlepiej regulowany pasek na grzbiecie oraz mocowanie za piętą.
2. Odpowiednia szerokość – palce nie powinny być ściśnięte ani wystawać poza podeszwę.
3. Amortyzowana podeszwa – szczególnie jeśli obuwie będzie używane na asfalcie i chodnikach.
4. Oddychający materiał – cholewka powinna umożliwiać cyrkulację powietrza i odprowadzanie wilgoci.
5. Brak punktowego ucisku – krawędzie pasków nie mogą wbijać się w skórę.
6. Dobre dopasowanie od pierwszego założenia – nie warto kupować obuwia z założeniem, że dopiero po kilku dniach stanie się wygodne.

Jeżeli już podczas mierzenia pojawia się ucisk, zsuwanie pięty lub tarcie, kilkugodzinne chodzenie prawdopodobnie tylko nasili problem. NHS zaleca sprawdzenie nowych butów podczas chodzenia oraz obserwowanie skóry pod kątem zaczerwienienia wynikającego z nacisku lub tarcia.

Przy potliwych stopach liczy się również to, co dzieje się po zdjęciu butów

W upały nawet dobre obuwie letnie wymaga czasu na wyschnięcie.

American Academy of Dermatology radzi osobom z intensywnie pocącymi się stopami, aby nie zakładały tej samej pary codziennie. Przerwa umożliwia wyschnięcie wnętrza butów. Zalecane jest także zdejmowanie obuwia, kiedy jest to możliwe, oraz stosowanie skarpet odprowadzających wilgoć w zamkniętych butach.

NHS również zaleca pozostawianie obuwia do wyschnięcia przed kolejnym użyciem oraz unikanie ciasnych modeli. Stopy powinny pozostawać czyste i suche, w tym również przestrzenie między palcami.

W praktyce podczas upalnego lata przydatne jest rotacyjne używanie dwóch par codziennych butów zamiast jednej pary noszonej bez przerwy.

Japonki na plażę, sandały do miasta, sneakersy na długi marsz

Nie istnieje jeden model odpowiedni do każdej letniej sytuacji.

Na plaży lub basenie łatwe do zdjęcia klapki są praktyczne. Przy zwykłym spacerze sprawdzą się stabilniejsze sandały z regulowanymi paskami. Na całodzienną trasę po mieście czy wielokilometrowe zwiedzanie przewiewne buty sportowe z amortyzacją mogą być rozsądniejszym wyborem niż cienkie sandały.

Najprostszy podział wygląda tak:

• plaża, ogród, krótkie przejście: klapki lub lekkie sandały;
• codzienne chodzenie po mieście: sandały z paskiem za piętą i stabilną podeszwą;
• wielogodzinne zwiedzanie: przewiewne sneakersy albo sportowe sandały z dobrym mocowaniem;
• nierówny teren: obuwie zapinane lub sznurowane z podeszwą zapewniającą odpowiednią przyczepność.

Wentylacja jest istotna, ale w obuwiu noszonym przez wiele godzin równie ważne pozostają stabilność, przestrzeń dla palców i amortyzacja.

Kiedy zmienić buty zamiast próbować je „rozchodzić”

Pęcherz po pierwszym dłuższym spacerze bywa traktowany jako normalny etap użytkowania nowych sandałów. Nie powinien być jednak zakładanym elementem ich dopasowywania.

NHS wyraźnie zaleca, aby nie polegać na założeniu, że niewygodny model dopiero z czasem się dopasuje. Przy nowych butach warto chodzić w nich najpierw przez krótki czas i sprawdzać, czy na stopach nie pojawia się zaczerwienienie w miejscach ucisku.

Szczególną uwagę powinny zwrócić osoby, które już mają problemy ze stopami. W przypadku bolesności NHS konsekwentnie rekomenduje szerokie, wygodne obuwie z niskim obcasem i miękką podeszwą oraz unikanie ciasnych, zwężających się modeli.

Przy wyborze wygodnych sandałów cena i wygląd nie mówią więc wystarczająco dużo o ich przydatności. Najwięcej informacji daje przymiarka: stopa powinna pozostawać stabilna, palce mieć swobodę, paski nie mogą uciskać, a podeszwa powinna odpowiadać temu, jak długo i po jakim podłożu użytkownik zamierza chodzić.

Na stronie Kryształowy Płomyk znajdziesz więcej wartościowych treści, inspiracji i praktycznych wskazówek na co dzień. Rekomendujemy także lekturę artykułu: Cukier pod kontrolą – jak zadbać o prawidłowy poziom glukozy we krwi